‘Onder Tussen’ verbindt heden en verleden in Oldambt
Winschoten – Afgelopen maandag 4 mei om 21.00 uur ging de voorstelling ‘Onder Tussen’ in première. Het is de derde samenwerking tussen Theater Na de Dam, regisseur Zahra Lfil en Cultuurhuis De Klinker. In een bijzondere zaalopstelling brachten vijf Oldambtster jongeren onder begeleiding van Lfil de verhalen van vijf ouderen tot leven, die de Tweede Wereldoorlog in Oldambt hebben meegemaakt.
Theater Na de Dam
Theater Na de Dam is een nationaal initiatief dat de herdenking op 4 mei van extra betekenis en verdieping voorziet. Dit gebeurt onder meer via jongerenprojecten, waarbij jongeren ouderen interviewen over hun herinneringen aan de oorlog in hun woonplaats. Voor De Klinker betekende dit een samenwerking met Zahra Lfil, waarbij jongeren en ouderen uit Oldambt werden samengebracht om deze verhalen te delen.
Sinds 2012 presenteert Theater Na de Dam jaarlijks jongerenvoorstellingen. Een uur na de herdenking starten op meer dan 150 locaties tegelijkertijd voorstellingen met in totaal ruim 400 jongeren. Zo klinken de stemmen van toen, van Sittard tot Winschoten, in het heden.
Ouderen & jongeren
In De Klinker speelden Sebastiaan Majek, Natacha Hulst, Julie Bolt, Zoë Stuut en Livia Smith. Lotte Kruijer en Louise Bolt, deelnemers uit eerdere edities, ondersteunden het project als regie- en productieassistent.
Ter voorbereiding interviewden de jongeren Ali Blaauw, Rika en Jan Topelen, Marga Janssen en Edo Edens. Hun verhalen vormden de basis voor de voorstelling, die Lfil (zelf afkomstig uit Winschoten) samen met De Klinker ontwikkelde.
Ook leverde Annick Markslag, een jonge schrijver uit Winschoten, een bijdrage met een scène gebaseerd op onderzoek naar gevechten in Bronsveen en een neergeschoten Britse piloot.
Over de voorstelling
In anderhalve maand werkte het team toe naar de voorstelling, met een intensieve repetitieweek in de meivakantie. De verhalen van de ouderen tonen hoe kinderen de oorlog beleven: indrukken die pas later volledig worden begrepen. Zo beschreven Marga Janssen en Ali Blaauw hoe zij als kind treinen voorbij zagen komen, eerst met mensen zichtbaar achter de ramen, later in afgesloten veewagons.
Destijds zagen zij dit zonder de volledige betekenis te kennen. Die beelden bleven hen hun leven lang bij. Verder krijgen in de voorstelling zowel kleine als grote daden van moed en menselijkheid een plek.
Het belang van jongeren een stem geven
Regisseur Zahra Lfil: “Meer dan in eerdere edities merkte ik dat jongeren de behoefte hebben om hun eigen tijd te duiden. Ze maken zich zorgen over de toekomst en stellen het publiek de vraag: wat hebben we geleerd?” Die vraag komt nadrukkelijk terug in een scène over de deportatietreinen en de gevolgen van uitsluiting. Aan het slot vat Livia Smith het krachtig samen: “Doe gewoon normaal.”
Voor Cultuurhuis De Klinker is het initiëren van dit soort projecten van groot belang. Programmeur Susanne Visser: “Het is een voorrecht om deze verhalen een podium te geven. Met Zahra Lfil werken we al langere tijd samen en we weten dat zij deze verhalen zorgvuldig en krachtig vertaalt naar het toneel. Theater is bij uitstek een plek om samen te komen in het hier en nu. Met Theater Na de Dam verbinden we verleden en heden.”
De voorstelling ging op 4 mei om 21.00 uur in première in De Klinker en was op 3 mei al te zien in aanwezigheid van de geïnterviewde ouderen, de burgemeester en de kinderburgemeester.
