Rekenkamer Oldambt: erfgoedbeleid stevig op papier, maar uitvoering vraagt meer samenhang, sturing en capaciteit
Oldambt – De Rekenkamer Oldambt concludeert dat de gemeente beschikt over een grotendeels toetsbaar en consistent erfgoedbeleid, met een brede set aan instrumenten om erfgoed te beschermen en te benutten. Tegelijkertijd blijkt uit het onderzoek dat de uitvoering kwetsbaar is. Vooral het ontbreken van structurele monitoring en evaluatie, versnippering van beleid en beperkte ambtelijke capaciteit maken het moeilijk om vast te stellen of het beleid doelmatig en doeltreffend is.
Oldambt heeft een omvangrijke en diverse erfgoedvoorraad, waaronder rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, karakteristieke panden, archeologische waarden, groene monumenten in beschermde stads- en dorpsgezichten. De gemeente heeft de afgelopen jaren zichtbare stappen gezet, onder meer met de aanwijzing van karakteristieke panden, de inzet op de boerderijenopgave en de ontwikkeling van ondersteunende instrumenten zoals loketten, fondsen en adviesstructuren.
De rekenkamer constateert echter ook dat het beleid in meerdere documenten is verspreid en onvoldoende als samenhangend geheel landt in de organisatie. Daardoor ontbreekt voor de gemeenteraad een volledig beeld van prioriteiten, voortgang, besteding van middelen en bereikte resultaten. Ook is er onvoldoende structureel zicht op de staat van onderhoud, leegstand, vergunningverlening en risicosituaties.
De belangrijkste aanbeveling is om te komen tot één integraal erfgoedprogramma met een duidelijke uitvoeringsagenda. Daarin moeten doelen, prioriteiten, middelen, toezicht en handhaving, monitoring en evaluatie samenkomen. Ook adviseert de rekenkamer de focus te verbreden: naast boerderijen verdienen ook erfgoed in Winschoten, archeologie, religieus erfgoed en naoorlogs erfgoed meer beleidsmatige aandacht.
Verder beveelt de rekenkamer aan om de financiële sturing te verbeteren, structurele ambtelijke deskundigheid te organiseren, partners actiever te betrekken en de gemeenteraad periodiek te informeren over voortgang, knelpunten en resultaten. Erfgoed moet daarbij niet alleen worden gezien als behoud van stenen, maar ook als drager van identiteit, leefkwaliteit, toerisme en brede welvaart.
Met deze aanbevelingen wil de rekenkamer bijdragen aan een toekomstbestendig erfgoedbeleid waarin de raad beter kan sturen op samenhang, effectiviteit en maatschappelijke waarde.
